Monday, 18 October 2021

Epistemology of Science


Text Formatted

ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ജ്ഞാനശാസ്ത്രം - 9

ബാഷ്​ലാദിന്റെ ജ്ഞാനശാസ്ത്ര പ്രമാണങ്ങള്‍

Image Full Width
Image Caption
Bar sur Aube ലെ ബാഷ്​ലാദിന്റെ ഛായാചിത്രം / Photo: Wikimedia commons
Text Formatted

ഡ്മണ്ട് ഹുസേലിന്റെ ഗലീലിയോ വിമര്‍ശത്തിന്റെയും ക്രിസ്റ്റഫര്‍ കോഡ്‌വെല്ലിന്റെ "മുതലാളിത്തശാസ്ത്രവിമര്‍ശ'ത്തിന്റെയും അലക്സാന്ദ്രെ കോയ്റെയുടെ ആന്തരികതാവാദത്തിന്റെയും വിശദീകരണങ്ങളിലൂടെ ആധുനികശാസ്ത്രത്തിന്റെ രൂപീകരണകാലം മുതല്‍ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രതിസന്ധിയുടെ കാലം വരെയുള്ള ശാസ്ത്രചരിത്രത്തെയും തത്വചിന്തയെയും ഒരു വിഹഗവീക്ഷണത്തിനു നാം വിധേയമാക്കിയല്ലോ? ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ശാസ്ത്രദര്‍ശനത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന ചിന്തകനായി സ്വയം കണ്ടെത്തുന്ന ബാഷ്​ലാദി (Bachelard) നെ കുറിച്ചാണ് ഇനി പറയേണ്ടിയിരിക്കുന്നത്. എഡ്മണ്ട് ഹുസേലിന്റെ വഴികളിലൂടെ മാര്‍ട്ടിന്‍ ഹൈഡഗറിലും മറ്റും എത്തുന്നവര്‍ ശാസ്ത്രം ചിന്തിക്കുന്നില്ല എന്ന നിലപാടിനെ പിന്തുടരുകയാണല്ലോ ചെയ്തത്. ഫ്രഞ്ച് ജ്ഞാനശാസ്ത്രം ഇതിനെതിരായ സമീപനം സ്വീകരിക്കുന്നത് കാണാവുന്നതാണ്. ഫ്രഞ്ച് ജ്ഞാനശാസ്ത്രജ്ഞനായ ബാഷ്​ലാദി നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ശാസ്ത്രം നിര്‍മ്മിച്ചെടുത്ത പ്രകൃതി മാത്രമേ നിലനില്‍ക്കുന്നുള്ളൂ. ഉണ്മയുടെ ഗണിതവല്‍ക്കരണത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രത്തിന് ഉയര്‍ന്നപദവി ഉറപ്പിക്കുന്ന നിലപാടാണിത്. ശാസ്ത്രത്തിന്റെ തത്വചിന്തയെ കുറിച്ചെന്ന പോലെ കാവ്യഭാവനയെ കുറിച്ചും എഴുതിയ ദാര്‍ശനികനായിരുന്നു, ബാഷ്​ലാദ്​.

ബാഷ്​ലാദിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ശാസ്ത്രത്തെ സവിശേഷമാക്കുന്നത് അതിന് സവിശേഷമായ വസ്തുസങ്കല്‍പ്പനമുണ്ടെന്ന കാര്യമാണ്. അത് പ്രത്യക്ഷവസ്തുവല്ല. ശാസ്ത്രവ്യവ്യഹാരങ്ങള്‍ക്കു പുറത്ത്, യാഥാര്‍ത്ഥ്യമെന്നോണം, ശാസ്ത്രത്തിനു കണ്ടുപിടിക്കാനും അന്വേഷിക്കാനുമുള്ള വസ്തുവായി അത് എവിടെയും നിലനില്‍ക്കുന്നില്ല.

ബാഷ്​ലാദിന്റെ ശാസ്ത്രദര്‍ശനത്തിന്റെ കേന്ദ്രപ്രമേയം ജ്ഞാനശാസ്ത്രപരമായ ഒരു വിച്ഛേദത്തെ കുറിച്ചു പറയുന്നു. ശാസ്ത്രാനുഭവവും സാധാരണാനുഭവവും തമ്മില്‍ അടിസ്ഥാനപരമായ ഒരു വ്യത്യാസമുണ്ട്. കാരണയുക്തിപരമായ ശേഷികളെ ആര്‍ജ്ജിക്കുന്നതിന് സാധാരണാനുഭവം സൃഷ്ടിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങളെ തരണം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. പൊതുബോധം ജ്ഞാനശാസ്ത്രപരമായ ശൈഥില്യത്തിനു കാരണമാകുന്നുണ്ടെന്ന് ബാഷ്​ലാദ്​ പറയും. സംവേദനാത്മകജ്ഞാനത്തിനും ശാസ്ത്രജ്ഞാനത്തിനുമിടയില്‍ ഒരു വിടവുണ്ട്. ഒരു തെര്‍മ്മോമീറ്ററി