Sunday, 28 November 2021

എഴുത്തും ജീവിതവും


Text Formatted

വായനക്കാര്‍ കഥാപാത്രത്തെ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയായി കണ്ടവിധം

കുറ്റവാളിയാക്കി തന്നെ തറച്ച കുരിശിനെ യേശു സ്വന്തം ഹൃദയരക്തം ചൊരിഞ്ഞ് പുണ്യവസ്തുവാക്കിയതുപോലെ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി തന്റെ പീഡാനുഭവങ്ങളെ എഴുത്തുമേശയിലേക്ക് ഇറക്കിവച്ചപ്പോള്‍ പിറന്നത് വേദപുസ്തകങ്ങള്‍ തന്നെയാണ്. അവയെ നാം അധോതലക്കുറിപ്പുകള്‍, കുറ്റവും ശിക്ഷയും, ഇഡിയറ്റ് എന്നൊക്കെ പേരുകളിലാണ് വായിക്കുന്നതെന്നുമാത്രം.

Image Full Width
Image Caption
ഫെയ്ദോർ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി / Photo: Wikimedia Commons
Text Formatted

രു നിമിഷത്തിലെ ആനന്ദം ഒരു ജീവിതകാലത്തോളം വിലയുള്ളതാണ്.
തന്റെ സന്തതസഹചാരിയായ രോഗം തന്നെ കീഴ്‌പ്പെടുത്താറുള്ളതിന് തൊട്ടുമുന്‍പത്തെ നിമിഷങ്ങളിലെ ദുരനുഭവങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിലാണ് ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത്. കുറ്റവും ശിക്ഷയും എന്ന നോവലിന്റെ അവസാന അധ്യായത്തില്‍, താന്‍ മൂലം സോണിയ അനുഭവിച്ച എല്ലാ യാതനകള്‍ക്കും പരിഹാരമായി തന്റെ അനശ്വരപ്രണയം പ്രായശ്ചിത്തമാകുമെന്ന് റസ്‌കോള്‍ നിക്കോവ് കരുതുന്നുണ്ട്. തടവറയില്‍ അപ്പോള്‍ അയാളുടെ കട്ടിലിനുകീഴെ പുതിയ നിയമം കിടക്കുന്നത് അയാള്‍ കണ്ടു. ശിക്ഷ ബാക്കിയുള്ള ഏഴുവര്‍ഷങ്ങള്‍ വെറും ഏഴുദിവസങ്ങളായി സങ്കല്‍പ്പിക്കാന്‍ അപ്പോള്‍ അയാളുടെ മനസ് തയ്യാറാകുകയാണ്. കഠിന യാതനകളുടേതാണ് ഇനിയുള്ള വര്‍ഷങ്ങള്‍ എന്ന് ബോധ്യമുണ്ടെങ്കിലും പ്രതീക്ഷയുടെ ആ ഒരു നിമിഷത്തിലെ ആനന്ദം അത്രമേല്‍ വലുതാണ്. അതൊരു പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ സൂചനയാണ്. കുറ്റവാളിയാക്കി തന്നെ തറച്ച കുരിശിനെ യേശു സ്വന്തം ഹൃദയരക്തം ചൊരിഞ്ഞ് പുണ്യവസ്തുവാക്കിയതുപോലെ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി തന്റെ പീഡാനുഭവങ്ങളെ എഴുത്തുമേശയിലേക്ക് ഇറക്കിവച്ചപ്പോള്‍ പിറന്നത് വേദപുസ്തകങ്ങള്‍ തന്നെയാണ്. അവയെ നാം അധോതലക്കുറിപ്പുകള്‍, കുറ്റവും ശിക്ഷയും, ഇഡിയറ്റ് എന്നൊക്കെ പേരുകളിലാണ് വായിക്കുന്നതെന്നുമാത്രം.

ഓരോ നോവലിന്റെയും രചനാഘട്ടങ്ങളില്‍ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി കടന്നുപോയ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പീഡാനുഭവങ്ങള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വകാര്യ കുറിപ്പുകളില്‍ വിശദമായിത്തന്നെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്

ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ ജനനത്തിനും മുന്‍പ് ജര്‍മന്‍ കാൽപനിക കവിയായ നൊവാലിസ് ഇങ്ങനെ എഴുതി: "ഇത്രയൊക്കെ അറിവ് സമ്പാദിച്ചിട്ടും മനുഷ്യന്‍ അവന്റെ രോഗത്തെ എങ്ങനെ ഫലവത്തായി ഉപയോഗിക്കാം എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടില്ല.'
എന്നാല്‍ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിക്ക് ആ തിരിച്ചറിവ് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാനസികനിലയും പ്രകൃതിയും തമ്മില്‍ സമരസപ്പെട്ടു പോകാനാവാത്ത അവസ്ഥയിലാണ് രോഗങ്ങള്‍ ഉണ്ടാവുന്നത് എന്ന് നൊവാലിസ് പറഞ്ഞതിനെയും ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി സ്വന്തം ജീവിതംകൊണ്ട് ശരിവയ്ക്കുന്നുണ്ട്. മരണംവരെ അലട്ടികൊണ്ടിരുന്ന അപസ്മാരത്തിന്റെ അനുഭവങ്ങളെ അദ്ദേഹം കഥാപാത്രങ്ങള്‍ക്ക് പകര്‍ന്നുനല്‍കുകയും ചെയ്തു.

book
കുറ്റവും ശിക്ഷയും നോവലിന്റെ വിവിധ കവറുകള്‍. 1956-ല്‍ റാന്റം ഹൗസ് പുറത്തിറക്കിയ കവര്‍, 1867-ലെ ഒറിജിനല്‍ റഷ്യന്‍ എഡിഷന്‍ കവര്‍, വിന്റേജ് എഡിഷന്‍ കവര്‍

ഇഡിയറ്റ് എന്ന നോവലിലെ പ്രിന്‍സ് മിഷ്‌കിന്‍ എന്ന കേന്ദ്ര കഥാപാത്രത്തെ  തന്നെപ്പോലെ അപസ്മാരക്കാരനായും ജീവിതദൗര്‍ബല്യങ്ങളൊക്കെയുള്ള അശാന്തനായുമാണ് ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. മിഷ്‌കിന്റെ വാക്കുകളില്‍ അപസ്മാരത്തിന് തൊട്ടുമുന്‍പുള്ള ഓറ എന്ന ഭ്രമാത്മകമായ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് വിശദമാക്കുന്നുമുണ്ട്. ആ നിമിഷങ്ങളില്‍, അതിരില്ലാത്തതും അതുല്യമായതുമായ തൃപ്തിയും സൗന്ദര്യവും നിറഞ്ഞ് ആനന്ദമൂര്‍ച്ഛയുടെ ഒരു അനുഭൂതിയാണ് മിഷ്‌കിന്‍ അനുഭവിച്ചിരുന്നത്. ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ അനുഭവം തന്നെയാണത്. ആ നിമിഷങ്ങളുടെ അനിര്‍വചനീയമായ അനുഭൂതിയ്ക്ക് പകരമാവാന്‍ ജീവിതത്തിലെ ഏഴുവര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കോ എന്തിന്, ആകെ ജീവിതത്തിനുതന്നെയോ കഴിയില്ല എന്നാണ് ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. പഴകിയ ദുഃഖങ്ങള്‍ ക്രമേണ ശാന്തവും തരളവുമായ ആഹ്ലാദമായി മാറുന്നതാണ് ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അത്ഭുതം എന്നുപറഞ്ഞയാള്‍ക്ക് രോഗപീഡയും ആനന്ദമാകുന്നതില്‍ എന്ത് അത്ഭുതം.

പ്രതിഭയും അരാജകത്വവും അനാരോഗ്യവും ഒന്നൊന്നിന് താങ്ങായിരുന്നോ എന്ന് സംശയിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ജീവിതമായിരുന്നു ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടേത്.

ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ രോഗത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഒരു പ്രത്യേക കാലത്തേക്ക് ഒതുക്കാനാവുന്നതല്ല. ആയിരത്തി എണ്ണൂറ്റി നാല്പതുകളില്‍, അതായത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇരുപതുകള്‍ മുതല്‍ അപസ്മാരം ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. എഴുത്തിന്റെയും ജീവിതപ്രശ്‌നങ്ങളുടെയും സമ്മര്‍ദം ഏറുന്തോറും അപസ്മാരത്തിന്റെ ആക്രമണങ്ങളുടെ ഇടവേള കുറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു. ചൂതുകളിയും മദ്യപാനാസക്തിയും ഒക്കെത്തന്നെ വരുതിയില്‍ നിര്‍ത്താന്‍ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിയുമായിരുന്നില്ലതാനും. പ്രതിഭയും അരാജകത്വവും അനാരോഗ്യവും ഒന്നൊന്നിന് താങ്ങായിരുന്നോ എന്ന് സംശയിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ജീവിതമായിരുന്നു ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടേത്.

idiot

ഓരോ നോവലിന്റെയും രചനാഘട്ടങ്ങളില്‍ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി കടന്നുപോയ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പീഡാനുഭവങ്ങള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വകാര്യ കുറിപ്പുകളില്‍ വിശദമായിത്തന്നെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഓരോ നോവലും മനസില്‍ ആദ്യം രൂപംകൊള്ളുന്നതുമുതല്‍ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന് പാകം എന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് തോന്നുന്നത് വരെയെത്തുന്ന തിരുത്തലുകളും രൂപഭേദങ്ങളും ഇത്തരം നോട്ടുബുക്കുകളില്‍ കാണാം. ഇത്തരത്തില്‍ ഏഴ് രൂപാന്തരങ്ങള്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടും ആദ്യം സങ്കല്‍പ്പിച്ചപോലെ യഥാര്‍ഥ മനുഷ്യന്റെ ഗുണദോഷങ്ങളെല്ലാം തന്നെ മിഷ്‌കിനില്‍ പ്രകടമായിരുന്നു. കഥാപാത്രത്തിന്റെ സ്വഭാവങ്ങളൊക്കെത്തന്നെ ഓരോ പുതുക്കലിലും മാറ്റങ്ങള്‍ക്ക് വിധേയമായിക്കൊണ്ടുമിരുന്നു. ആദ്യ കരട് രൂപത്തില്‍ നിന്ന് പ്രസിദ്ധീകൃതമായ കൃതിയില്‍ എത്തുമ്പോഴും തിരുത്തപ്പെടാതെ ഉണ്ടായിരുന്നത് കഥാപാത്രത്തിന്റെ അപസ്മാര രോഗബാധ മാത്രമാണ്. സ്വതവേ രോഗിയായ അദ്ദേഹത്തിന് ശാരീരികക്ഷീണവും ഉറക്കമില്ലായ്മയും മദ്യപാനവും മൂലം ആവര്‍ത്തിച്ചുണ്ടാകുന്ന അപസ്മാരത്തില്‍പ്പോലും ഒരു സൗന്ദര്യാത്മകത കണ്ടെത്താനായി എന്നത് നൊവാലിസ് പറഞ്ഞ, രോഗത്തെ എങ്ങനെ ഫലവത്തായി ഉപയോഗിക്കാം എന്ന തിരിച്ചറിവിന്റെ തെളിവാണ്. കുറ്റകൃത്യങ്ങളും രോഗവും എങ്ങനെ ഇഴചേര്‍ന്നു കിടക്കുന്നു എന്നാണ് കുറ്റവും ശിക്ഷയും എന്ന നോവലിലെ റസ്‌കോള്‍ നിക്കോവിലൂടെ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി പറയുന്നത്. കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലേക്ക് ഒരാളെ നയിക്കുന്നത് രോഗമാവാം എന്നും മറിച്ച് കുറ്റകൃത്യത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടു എന്നത് ഒരാളെ രോഗിയാക്കാം എന്നുമാണ്  റസ്‌കോള്‍ നിക്കോവ് സ്വന്തം ജീവിതംകൊണ്ട് പറയുന്നത്. ബുദ്ധിജീവിയും ഹൃദയാലുവും ആയ ഒരാള്‍ക്ക് സഹനവും വേദനകളും സന്തതസഹചാരി ആയിരിക്കുമെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നുമുണ്ട് ഈ കഥാപാത്രം. പ്രിന്‍സ് മിഷ്‌കിനും കാരമസോവ് സഹോദരന്മാരിലെ സ്‌മെര്‍ദ്യാക്കോവും ഉള്‍പ്പെടെ പല നോവലുകളിലായി അപസ്മാരരോഗികളായ ആറു കഥാപാത്രങ്ങളെയാണ് ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്. അവരുടെ രോഗാവസ്ഥ അദ്ദേഹം വിവരിക്കുന്നത് സ്വയം തഴക്കം വന്ന ഒരു രോഗിയുടെ അനുഭവങ്ങളുടെ ബലത്തിലുമാണ്.

ജീവിതത്തിലെ രണ്ടു സംവത്സരങ്ങളിലായി നൂറ്റിരണ്ടുതവണ ആവര്‍ത്തിച്ച അപസ്മാരത്തിന്റെ കൃത്യമായ കണക്കുകള്‍ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നയാളുടെ വിവരണത്തില്‍ സ്പഷ്ടത വരാതിരിക്കുന്നതെങ്ങനെ.

ചെറുപ്പം മുതല്‍ അപസ്മാരരോഗം അനുഭവിച്ചിരുന്ന ചാള്‍സ് ഡിക്കന്‍സിന്റെ ചില കഥാപാത്രങ്ങളും ഇതേ ആരോഗ്യപ്രശ്‌നം അഭിമുഖീകരിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാല്‍ മുന്‍പുള്ളവര്‍ ആവര്‍ത്തിച്ച് വിരസമാക്കപ്പെട്ട ശൈലിയിലല്ല ഡിക്കന്‍സും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കടുത്ത ആരാധകന്‍ കൂടിയായ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയും രോഗാവസ്ഥയെ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. രോഗലക്ഷണങ്ങളും ആവര്‍ത്തനരീതിയുമൊക്കെ കൃത്യമായി രചിക്കുന്നതിനായി നടത്തിയ സ്വജീവിത നിരീക്ഷണങ്ങള്‍ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ വിവരണങ്ങളുടെ കൃത്യത കൂട്ടിയിട്ടുമുണ്ട്. ജീവിതത്തിലെ രണ്ടു സംവത്സരങ്ങളിലായി നൂറ്റിരണ്ടുതവണ ആവര്‍ത്തിച്ച അപസ്മാരത്തിന്റെ കൃത്യമായ കണക്കുകള്‍ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നയാളുടെ വിവരണത്തില്‍ സ്പഷ്ടത വരാതിരിക്കുന്നതെങ്ങനെ. ഓരോ തവണയും രോഗം വരുമ്പോഴും അതിനെത്തുടര്‍ന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിലും അനുഭവിക്കുന്നതൊക്കെ വിശദമായിത്തന്നെ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

characters
റസ്‌കോള്‍നികോവിലൂടെയും പ്രിന്‍സ് മിഷ്‌കിനിലൂടെയും മനുഷ്യന്റെ രോഗാവസ്ഥയെ ഫലവത്തായി ഉപയോഗിക്കുകയാണ് ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി. റഷ്യന്‍ ചിത്രകാരന്‍ Ilya Glazunov വരച്ച പ്രിന്‍സ് മിഷ്‌കിന്‍ (1956), റഷ്യന്‍ പെയ്ന്റര്‍ Pyotr Mikhaylovich Boklevskiy റസ്‌കോള്‍നികോവിന് നല്‍കിയ ചിത്രീകരണം (1886)

കൃത്യതയുള്ള ആ വിവരണരീതികൊണ്ട് പിന്നീടിങ്ങോട്ട് അപസ്മാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വൈദ്യശാസ്ത്ര പഠനങ്ങള്‍ക്കും ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ കൃതികള്‍ ഏറെ സഹായകമായിട്ടുണ്ട്. മിഷ്‌കിന്റെ അപസ്മാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങള്‍  അമേരിക്കയിലെ നാഷണല്‍ സെന്റര്‍ ഫോര്‍ ബയോമെഡിക്കല്‍ ഇന്‍ഫോര്‍മേഷന്റെതുള്‍പ്പടെയുള്ള പല മെഡിക്കല്‍ ജേര്‍ണലുകളിലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മിഷ്‌കിന്റെ രോഗാവസ്ഥ എന്നാല്‍ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി യുടേത് തന്നെയാണ്. രോഗവും സര്‍ഗസപര്യയും പരസ്പരം സ്വാധീനിച്ചിട്ടുള്ള സാഹിത്യകാരന്മാര്‍ പലരുണ്ടെങ്കിലും മറ്റൊരു എഴുത്തുകാരന്റെയും രോഗത്തെക്കുറിച്ച് ഇത്രയധികം പഠനങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിട്ടില്ല. അത്തരത്തിലുള്ള പഠനങ്ങള്‍ക്ക് ഹേതുവായി എന്നതുതന്നെ മതിയാകും രോഗാവസ്ഥയെ ഫലവത്തായി ഉപയോഗിക്കാന്‍  ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിക്ക് കഴിഞ്ഞു എന്നുറപ്പിച്ചു പറയാന്‍.

പിതാവിനോടുള്ള ഒട്ടും ഹൃദ്യമല്ലാത്ത ബന്ധവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണവും ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയെ ഒരു അപസ്മാരരോഗി എന്ന് സ്വയം വിശ്വസിക്കുന്ന അവസ്ഥയില്‍ എത്തിച്ചതായാണ് ഫ്രോയിഡ് നിരീക്ഷിക്കുന്നത്.

ദ ലാന്‍ഡ് ലേഡി എന്ന കഥയില്‍ കേന്ദ്രകഥാപാത്രമായ ഓര്‍ഡിനേവിനെ ആക്രമിക്കുന്ന വൃദ്ധനായ മുറീനാണ് അപസ്മാരം വരുന്നതെങ്കില്‍ കാരമസോവ് സഹോദരന്മാരില്‍ അത് ഫെയ്ദോർ പാവ്‌ലോവിച്ച് കാരമസോവിന്റെ ജാരസന്തതിയായ സ്‌മെര്‍ദ്യാക്കോവിനാണ്. അയാള്‍ പിതാവിനെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും  കൊലക്കുറ്റത്തില്‍ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള തന്ത്രം എന്ന നിലയ്ക്ക് അപസ്മാരം അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. കണിശക്കാരനായ പിതാവിനോടുള്ള ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ മനോഭാവവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൊടുന്നനെയുള്ള മരണവും പാവ്‌ലോവിച്ച് കാരമസോവിന്റെ മരണം ആവിഷ്‌കരിക്കുന്നതില്‍ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. വെറിപിടിച്ച പെരുമാറ്റം സഹിക്കവയ്യാതെ സ്വന്തം പണിയാളുകള്‍ തന്നെയാണ് ഫെയ്ദോറിന്റെ പിതാവിനെ കൊലചെയ്തത് എന്നത് തെളിയിക്കപ്പെടാത്ത ആ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അനുമാനങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ്.

manuscript
ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ ‘കുറ്റവും ശിക്ഷയും’ നോവലിന്റെ മാനുസ്‌ക്രിപ്റ്റ്

സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയിഡിന്റെ അഭിപ്രായത്തില്‍ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ അപസ്മാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാനസികാവസ്ഥയുടെ പ്രതിഫലനമാണ്. പിതാവിനോടുള്ള ഒട്ടും ഹൃദ്യമല്ലാത്ത ബന്ധവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണവും ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയെ ഒരു അപസ്മാരരോഗി എന്ന് സ്വയം വിശ്വസിക്കുന്ന അവസ്ഥയില്‍ എത്തിച്ചതായാണ് ഫ്രോയിഡ് നിരീക്ഷിക്കുന്നത്. അസന്തുലിതമായ മാനസികാവസ്ഥയില്‍ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ഒരുതരം ഉന്മാദത്തിന്റെ ബഹിര്‍സ്ഫുരണമാണ് അതെന്ന് വാദിക്കുന്നു ഫ്രോയിഡ്. അല്ലാതെ അതൊരു ശാരീരികപ്രശ്‌നമായിരുന്നുവെങ്കില്‍ ഇത്രയും സാഹിത്യസൃഷ്ടികള്‍ നടത്താനും പ്രശസ്തനാകാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനാരോഗ്യം അനുവദിക്കുമായിരുന്നില്ല എന്നും പിന്നീടുള്ള ചില ശാസ്ത്രജ്ഞരും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ആ നിലയ്ക്കാണ് ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ കൃതികള്‍ മനഃശാസ്ത്ര വിശകലനത്തിനുള്ള പാഠാവലികളാകുന്നത്.  

രോഗാനുഭവങ്ങള്‍ എഴുത്തില്‍ മാത്രമല്ല, ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ ജീവിതത്തിലും ഉപകരിച്ച സന്ദര്‍ഭം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. സാര്‍ നിക്കോളാസ് ഒന്നാമനെതിരായ വിപ്ലവ ഗൂഢാലോചനയുടെ പേരില്‍ കിട്ടിയ വധശിക്ഷ അവസാനനിമിഷം ഒഴിവാക്കിക്കിട്ടി. സൈബീരിയയിലേക്ക് നാടുകടത്തപ്പെട്ടെങ്കിലും രോഗാവസ്ഥ പരിഗണിച്ചുളള ഇളവ് അനുവദിക്കപ്പെടുകയും അഞ്ചുവര്‍ഷത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം മടങ്ങി നാട്ടിലെത്താനാവുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ ആ സൈബീരിയന്‍ ജയില്‍ വാസത്തിനുശേഷമാണ് അപസ്മാരം അത്ര പ്രകടമായത് എന്ന പക്ഷക്കാരനാണ് ഫ്രോയിഡ്. ഹേതു ശാരീരികമോ മാനസികമോ എന്തുമാകട്ടെ, അദ്ദേഹം അപസ്മാരബാധിതനായിരുന്നു എന്നത് സത്യം തന്നെയായിരുന്നു. രോഗത്തിന്റെ ഓരോ ആക്രമണവും അതിനെ തുടര്‍ന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിലും അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷീണിതനാക്കിയിരുന്നു. ഓരോ തവണയും മരണവും പുനര്‍ജന്മവും പോലെ, ഒരപഹാസ്യന്റെ സ്വപനംപോലെ അതങ്ങനെ തുടര്‍ന്നു.

ജീവിതപരിസരങ്ങളും ആര്‍ജിത അറിവുകളും മാത്രമല്ല സ്വന്തം ന്യൂനതകളും ശാരീരികവും മാനസികവുമായ വിഷമതകളും ദൗര്‍ബല്യങ്ങളും എല്ലാംതന്നെ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ സര്‍ഗപ്രക്രിയയെ പ്രകടമായി സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്.

1870-ല്‍ ഭൂതാവിഷ്ടര്‍ എന്ന നോവലിന്റെ പണിപ്പുരയിലായിരുന്ന കാലത്ത്  രാപകലില്ലാതെ എഴുത്തില്‍ മുഴുകുന്നത് അപസ്മാരം മൂര്‍ഛിക്കുന്നതിന് കാരണമായി. രോഗാക്രമണങ്ങള്‍ക്ക് ഇടയ്ക്കുള്ള ഇടവേള ചുരുങ്ങിക്കൊണ്ടേയിരുന്നു. എഴുത്തിന്റേതായ ഉള്ളുലച്ചിലുകളും തന്നെക്കൊണ്ട് നോവല്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കാനാവില്ല എന്ന തോന്നലും മാനസികമായി അദ്ദേഹത്തിനെ തളര്‍ത്തി. കാലാവസ്ഥയുടെ മാറ്റങ്ങള്‍, മഴയും തണുപ്പും, താങ്ങാനാവുന്നതുമായിരുന്നില്ല. അവശനായിരുന്നെങ്കിലും രാത്രി ഉറക്കമുപേക്ഷിച്ചും എഴുത്ത് തുടര്‍ന്നു. അപ്പോഴൊക്കെ രക്തം തലയിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറുന്നതുപോലെയുള്ള അനുഭവമായിരുന്നു. അത് പക്ഷാഘാതത്തിന് കാരണമായേക്കാം എന്നദ്ദേഹം ഭയന്നു.

മൃതഗേഹത്തില്‍ പത്തുദിവസം എന്ന കൃതി സൈബീരിയയിലെ ജയില്‍വാസകാലത്ത് എഴുതിയതാണ്. ശിക്ഷയില്‍ ഇളവുകിട്ടി നാട്ടില്‍ തിരികെ എത്തിയശേഷമാണ് കുറ്റവും ശിക്ഷയും, ഇഡിയറ്റ് അടക്കമുള്ള വിഖ്യാത നോവലുകളുടെയൊക്കെ രചന. അതില്‍ത്തന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച കൃതിയായ കാരമസോവ് സഹോദരന്മാരുടെ രചനാകാലമായപ്പോഴേക്കും അദ്ദേഹം വളരെ ക്ഷീണിതനായിരുന്നു. പിന്നീട് നാലുമാസം മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നത്.

രോഗംപോലെ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയെ ബാധിച്ചിരുന്ന ഒന്നായിരുന്നു ചൂതുകളി ഭ്രാന്തും. അത് അതേപടി ചൂതുകളിക്കാരന്‍ എന്ന നോവലില്‍ പ്രധാന കഥാപാത്രമായ അലക്‌സി ഇവാനോവിച്ചിനും അദ്ദേഹം പകര്‍ന്നുകൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. ജീവിതപരിസരങ്ങളും ആര്‍ജിത അറിവുകളും മാത്രമല്ല സ്വന്തം ന്യൂനതകളും ശാരീരികവും മാനസികവുമായ വിഷമതകളും ദൗര്‍ബല്യങ്ങളും എല്ലാംതന്നെ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ സര്‍ഗപ്രക്രിയയെ പ്രകടമായി സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്.

dosto
ഫെയ്‌ദോര്‍ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കി (1863) / Photo: Wikimedia Commons

മദ്യപാനവും വിഷാദവും ദാരിദ്ര്യവും രോഗാവസ്ഥയും മാത്രമല്ല അദ്ദേഹത്തെ അലട്ടിയത്. സമൂഹത്തിലെ പല സംഭവങ്ങളും അതുണ്ടാക്കുന്ന സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ  അരക്ഷിതാവസ്ഥയും റഷ്യ ഫ്രാന്‍സിനെതിരെ യുദ്ധം തുടങ്ങിയതുമൊക്കെ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയുടെ മനസ്സമാധാനം കെടുത്തി. ഫ്രാന്‍സിലെ കിന്‍ക് കുടുംബത്തിലെ എട്ടുപേരെ കൊല ചെയ്ത ട്രോപ്മാന്റെ വധശിക്ഷ ഗില്ലറ്റിനില്‍ നടപ്പാക്കിയ ദിവസം, അതേസമയത്ത് ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിക്ക് അപസ്മാരബാധയുണ്ടായി. അതിനുശേഷമുള്ള അസ്വസ്ഥതകളാകട്ടെ ആറുദിവസത്തോളം നീണ്ടുനിന്നു. ഭൂതാവിഷ്ടര്‍ എന്ന നോവല്‍ എഴുതുകയായിരുന്ന കാലത്തെ നോട്ടുബുക്കുകളില്‍ ആരോഗ്യം ക്ഷയിക്കുന്നതിനെയും സര്‍ഗശേഷിക്കും ആത്മബലത്തിനും മങ്ങലേറ്റു പോകുന്നതിനെയും കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക നിറഞ്ഞ കുറിപ്പുകളാണ് ഏറെയും. പലതരത്തിലുള്ള സ്വപ്നങ്ങളും വിഭ്രാന്തികളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദിനരാത്രങ്ങളെ കീഴടക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു. പീഡാനുഭവങ്ങളിലൂടെ മാത്രമേ ആത്മശുദ്ധീകരണം ഉണ്ടാവുകയുള്ളൂ എന്ന വിശ്വാസം സെൻറ് പീറ്റേര്‍സ് ബര്‍ഗിലെ ആ മഹാഗുരുവിനുണ്ടായത് സ്വാനുഭവങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ തന്നെയാണ്.

കുറ്റവും ശിക്ഷയും എന്ന നോവല്‍ അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെയാണ് എഴുതി അവസാനിപ്പിക്കുന്നത്:  "പുതിയൊരു ചരിത്രത്തിന്റെ തുടക്കം കുറിക്കുകയാണ്. ഒരു മനുഷ്യന്റെ പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ കഥ. ഒരു ലോകത്തുനിന്നും മറ്റൊരു ലോകത്തേക്കുള്ള യാത്രയുടെ കഥ. ഇതൊരു പുതിയ കൃതിയുടെ ഇതിവൃത്തമാകാന്‍ പര്യാപ്തവുമാകും. അതുകൊണ്ട് നമ്മുടെ ഈ കഥ ഇവിടെ അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.'

എഴുതാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്ന നിലയില്‍ അദ്ദേഹം ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ച കൃതിയായിരുന്നു  ഇഡിയറ്റ്. പുനരുജ്ജീവനം എന്ന നിലയില്‍ അദ്ദേഹം തന്റെ പഴയ കഥാപാത്രത്തെ  പൂര്‍ണതയില്‍ എത്തിക്കുന്ന ഒരു തുടര്‍പ്രക്രിയ ആയിട്ടാണ് അതിനെ സൃഷ്ടിച്ചത്. ദൈവവും ചെകുത്താനും മാറിമാറി ഭരിക്കുന്ന, ദുര്‍ബലമായ ശരീരവും ദിവ്യചേതനയുള്ളതുമായ ഒരു മനുഷ്യന്‍. എഴുത്തുകാരന്‍ ആ കഥാപാത്രത്തെ ക്രിസ്തുസദൃശനായി സങ്കല്‍പ്പിച്ചെഴുതിയപ്പോള്‍ വായനക്കാര്‍ ആ കഥാപാത്രത്തെ ഫെയ്ദോർ ഡോസ്​റ്റോയെവ്‌സ്‌കിയായും കണ്ടു.  


​​​​​​​​​​​​​​വായനക്കാര്‍ക്ക് ട്രൂകോപ്പി വെബ്‌സീനിലെ ഉള്ളടക്കത്തോടുള്ള പ്രതികരണങ്ങള്‍ letters@truecopy.media എന്ന വിലാസത്തിലേക്ക് അയക്കാം.​​​​​​​

വിനീത വെള്ളിമന

എഴുത്തുകാരി. കുസാറ്റില്‍ ഡെപ്യൂട്ടി രജിസ്ട്രാർ.

Audio

PLEASE USE TRUECOPY WEBZINE APP FOR BETTER READING EXPERIENCE.

DOWNLOAD IT FROM